Onze hele westerse cultuur (en niet alleen die) is ‘één grote fallus’

 

Simone de Beauvoir is de spirituele moeder van het feminisme. Zij werd wereldberoemd met haar boek De tweede sekse (Le Deuxième Sexe). Dit boek bracht zij uit in 1949. Het is een van de bekendste werken van het feminisme en geldt als de oprichtingstekst voor de feministische beweging in Frankrijk. Tegenwoordig wordt het vaak gebruikt als referentie in feministische uiteenzettingen.

 

Het feminisme komt in golven en geen van deze golven is ‘af’

De eerste golf was rond 1900, met suffragettes die streden voor politieke rechten voor vrouwen. De eerste feministische golf in Nederland liep ongeveer van 1870 tot 1920. In de jaren zestig en zeventig volgde de tweede golf van vrouwen die schoon genoeg hadden van de achterstelling op de arbeidsmarkt en de verdrukkende seksuele moraal. In Europa beschouwt men De tweede sekse als aanzet tot de tweede golf van het feminisme.

De derde golf ging over inclusie. Vanaf midden jaren negentig drong het besef door dat niet alle vrouwen dezelfde geschiedenis en ervaring delen. Dat vrouwen van kleur, vrouwen in dictaturen en lesbische, biseksuele en transvrouwen een dubbele onderdrukking ondergaan.

 

Waar gaat De tweede sekse over?

De tweede sekse is een pleidooi voor mannen en vrouwen om zichzelf vanuit vrijheid te begrijpen in plaats vanuit biologische voorbepalingen. Voor Simone de Beauvoir was de systematische achterstelling van vrouwen een probleem van de samenleving en geen vrouwenprobleem. Een samenleving waarin de man zichzelf overeind heft door ‘de ander’ als tweede sekse te zien, is een onvrije samenleving. De Beauvoirs doel was vrijheid en dat was waar het vrouwen aan ontbrak in 1949. Dat roept de vraag op: hoe is het daar vandaag de dag mee gesteld?

 

Hoe staat het met onze vrijheid vandaag?

Ruud Wellen, hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, schrijft over onze vrijheid het volgende: De vrijheid die existentialisten zoals De Beauvoir beschreven is vandaag ver te zoeken. Wij leven vandaag op identiteiten. Wij menen dat er heel veel gradaties bestaan tussen alleen maar man en vrouw (‘dat is zó twintigste eeuw’). In jolige ‘diversiteitsworkshops’ mogen we onze eigen identiteit op een geel notitiestickertje krabbelen om haar te verdedigen. ‘Bewustzijn creëren’, heet dat. Op een enquêteformulier mocht ik laatst invullen of ik een man, een vrouw of ‘anders’ ben. Op Facebook mag ik kiezen tussen maar liefst 71 identiteiten.

 

Diversiteit is de nieuwe burgerlijkheid

Volgens Ruud Wellen zou De Beauvoir onze samenleving verafschuwen. Om de doodeenvoudige reden dat al deze schijn niets anders dan een vlucht in identiteit impliceert. Dat betekent een verloochening van onze vrijheid. Diversiteit is de nieuwe burgerlijkheid.

 

Feminisme anno 2000 is (meer) internationaal georiënteerd

Het begin van vierde golf is in het begin van de jaren 2010, wanneer sociale media en de smartphonecultuur opgang maken. Deze vierde golf is niet begonnen in West-Europa of de VS. Die vierde golf begint in India en ‘verplaatst zich’ naar Turkije en Iran.

 

Protesten van mannen en vrouwen in India, Turkije en Iran

Het begin van de vierde golf zijn het de protesten in India in 2012, nadat een studente bruut verkracht en vermoord werd. Honderdduizenden vrouwen én mannen gingen de straat op om te protesteren. Een ander voorbeeld komt uit Turkije. Daar beweerde een rechter dat een meisje haar verkrachting en moord aan zichzelf te wijten had, omdat ze een minirok droeg. Daarop postten honderden mannen foto’s van zichzelf in minirok. Of de ‘Mannen in Hijab’ in Iran, die foto’s postten van zichzelf met een gezichtssluier, in protest tegen de strenge kledingvoorschriften waar hun moeders, vrouwen en dochters zich aan moeten houden.

 

Hoe zien jonge feministische vrouwen onze samenleving?

Feministen hebben echter het probleem van de tweede sekse al decennia erkend. Zij weten al heel lang dat de hele westerse cultuur (en niet alleen die) ‘één grote fallus is’. Maar ze realiseren zich ook, dat deze tijd unieke kansen biedt om de blik naar buiten te richten.

De vierde golf is, net als de vorige golven, dan ook zeker niet perfect. Het is een constante zoektocht naar de juiste manier om een strijd te voeren en inclusief te zijn in een wereld waar ongelijkheid toeneemt. Maar waar de vorige golven vooral steunden op vrouwenorganisaties, komen recente initiatieven uit alle delen van de wereld.

 

Bronnen:

De tweede sekse: https://nl.wikipedia.org/wiki/De_tweede_sekse

Eerste feministische golf: https://atria.nl/tag/eerste-feministische-golf/

Tweede feministische golf: https://nl.wikipedia.org/wiki/Tweede_feministische_golf

Vrouwen onder elkaar: https://www.groene.nl/artikel/vrouwen-onder-elkaar

Post week 16: https://www.groene.nl/artikel/post-week-16-2020-04-15

Hierbij roepen we de vierde feministische golf uit!: https://vrouw.nieuws.nl/2019/03/04/hierbij-roepen-we-de-vierde-feministische-golf-uit/