Eén op de vijf meisjes trouwt vóór de leeftijd van 18 jaar en velen van hen zijn vóór hun gedwongen huwelijk slachtoffer geweest van psychisch, fysiek of seksueel geweld. Ook 115 miljoen jongens en mannen trouwden toen ze nog kind waren, waarvan 23 miljoen voor hun vijftiende. Dat is één op de vijf jongens. Het totaal aantal minderjarige kinderen dat op die manier trouwt, ligt op 765 miljoen. Meisjes worden nog steeds onevenredig zwaar getroffen (zes keer meer dan jongens). UNICEF onderzocht kindhuwelijken in 82 landen (cijfers gaan over 2019). Het was overigens de eerste keer dat ook jongens en mannen bij dit onderzoek betrokken waren.

Top 10 landen kindhuwelijken in de wereld

In 2020 presenteerde Girls Not Brides de cijfers van de landen met de hoogste kindhuwelijken. Deze cijfers komen ook van UNICEF. Dit zijn de laatste cijfers. De cijfers voor 2022 zijn nog niet gepubliceerd.

1) 76% Niger2) 68% Central African Republic3) 67% Chad4) 59% Bangladesh5) 54% Mali
6) 53% Mozambique7) 52% Burkina Faso8) 52% South Sudan9) 47% Guinea10) 45% Somalia

Girls Not Bridesis een wereldwijd netwerk van meer dan 1.600 maatschappelijke organisaties uit meer dan 100 landen die zich inzetten om kindhuwelijken te beëindigen en ervoor te zorgen dat meisjes hun volledige potentieel kunnen bereiken. Het is opgericht in september 2011 door The Elders, een groep onafhankelijke wereldleiders die samenwerken voor vrede en mensenrechten. Deze gedwongen huwelijken hebben enorme gevolgen. De meisjes zijn vaak getrouwd met een oudere man, gaan niet meer naar school, worden al snel zwanger en zijn financieel afhankelijk.

Gebrek aan cijfers belemmert geweldbestrijding

Er is een gebrek aan gegevens over huiselijk geweld in landen met veel kindhuwelijken. Culturele barrières (waarin de mannelijke dominantie voorop staat) samen met een zwakke politieke wil, maken het moeilijk om dit geweld te bestrijden. Er zijn geen wetten die dit strafbaar stellen noch sancties tegen de daders. Het geweld wordt aangewakkerd door de financiële afhankelijkheid van vrouwen van hun echtgenoot. De angst voor represailles beperkt de zelfstandigheid van vrouwen. Bovendien kan dit geweld ontstaan of verergeren in tijden van kwetsbaarheid, met name tijdens zwangerschap, ziekte of in tijden van oorlog. Maar ook een gezondheidscrises zoals de pandemie leidt tot een enorme toename van huiselijk geweld en kindhuwelijken.

Kindhuwelijken stelen de jeugd!

UNICEF wil dat jongeren uit kunnen groeien tot hun vol potentieel. “We pleiten ervoor om kindhuwelijken tegen te gaan”, zegt Henon van UNICEF België. “We willen dat er nog meer onderzoek wordt gedaan en dat er nog betere cijfers komen rond de problematiek. Ook willen we de oorzaken van die kindhuwelijken wegwerken. Eén van de belangrijkste oorzaken is armoede, die ook zijn effect heeft op de scholingsgraad van heel wat van die kinderen. We pleiten eigenlijk voor een geïntegreerde aanpak, zodat elk kind zelf kan bepalen hoe het zijn leven gaat inrichten.”

Meisjesbesnijdenis

Een andere vorm van geweld tegen meisjes is vrouwelijke genitale verminking (VGV). VGV wordt voornamelijk uitgevoerd bij meisjes tussen de kindertijd en de leeftijd van 15 jaar. Meisjesbesnijdenis is een ingreep aan de uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen zonder medische noodzaak. Er zijn verschillende manieren waarop de vrouwelijke geslachtsorganen worden besneden. Welke delen van de geslachtsorganen worden verminkt en in welke mate dat gebeurt, hangt af van de lokale gebruiken, de wens van de ouder(s) en de besnijd(st)er. Naar schatting zijn er vandaag de dag ongeveer 200 miljoen vrouwen en meisjes die VGV hebben ondergaan. De psychologische en gezondheidsgevolgen zijn dramatisch, zoals hevige pijn, bloedingen, infecties of een shock die de dood tot gevolg kan hebben. Op termijn kan meisjesbesnijdenis leiden tot bekkeninfecties, onvruchtbaarheid, menstruatieproblemen en complicaties tijdens zwangerschap en bevalling. VGV komt voornamelijk voor in ongeveer 30 landen in Afrika en in het Midden-Oosten. Het gebeurt ook in sommige Aziatische landen en in Latijns-Amerika, en in andere gemeenschappen die van deze regio’s afkomstig zijn. Het is vandaag de dag nog steeds moeilijk om VGV effectief te bestrijden, ondanks de vele bewustmakingscampagnes. De gebruiken zijn vaak goed verankerd in gemeenschappen en de bestraffing van de daders schrikt niet voldoende af.

Gendergelijkheid en de coronacrisis

De gendergelijkheid is verder weg dan ooit door de coronacrises. De gevolgen van de coronacrisis voor meisjes en vrouwen zijn groot: zij worden extra hard geraakt. Door de maatregelen die er worden genomen vanwege de beperking van het coronavirus, ontstaat vaak gendergerelateerd geweld. Daarnaast beperkt de crises de toegang van meisjes tot kwaliteitsonderwijs. Meisjes gaan nu bijvoorbeeld vooral in het huishouden aan de slag. Daarnaast kunnen de economische gevolgen van de coronacrisis, zoals het verlies van inkomen, leiden tot een toename van seksueel geweld, uitbuiting, kindhuwelijken en tienerzwangerschappen.

Bronnen

Aggravation des violences envers les filles dans le monde: https://www.50-50magazine.fr/2022/07/22/aggravation-des-violences-envers-les-filles/

Learning series on what works to end child marriage: https://www.girlsnotbrides.org/

Alles over kindhuwelijken: https://www.planinternational.nl/kindhuwelijken

Unicef trekt aan alarmbel: verrassend hoog aantal kinderbruidegoms: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/06/06/unicef-verrassend-hoog-aantal-kinderbruidegoms/

Meisjesbesnijdenis – algemene informatie en terminologie: https://www.pharos.nl/infosheets/algemene-informatie-over-meisjesbesnijdenis/

Vrouwelijke genitale verminking waar waarom wat zijn de gevolgen: https://www.europarl.europa.eu/news/nl/headlines/society/20200206STO72031/vrouwelijke-genitale-verminking-waar-waarom-wat-zijn-de-gevolgen

Sturen op gender geen moetje maar must: https://www.rvo.nl/onderwerpen/mvo/sturen-op-gender-geen-moetje-maar-een-must

De gevolgen van de coronacrises voor tienermeisjes: https://www.unicef.nl/blogs-en-vlogs/noor-gatsonides-de-gevolgen-van-de-coronacrisis-voor-tienermeisjes