Volgens cijfers van het CBS uit 2019 hebben 969.980 mensen in Nederland een Aziatische migratieachtergrond. Daarnaast wonen er ook nog 217.767 expats uit Azië in Nederland. De Chinese bevolkingsgroep werd eind 2011 qua omvang gemeten als de vijfde groep niet-westerse allochtonen in Nederland. De groep Nederlanders met een Chinese achtergrond is heel divers. Ongeveer 77.000 van hen komen uit China, Hong Kong, Macau en Taiwan. Daarnaast komen circa 25.000 van hen oorspronkelijk uit Indonesië, Maleisië, Singapore, Vietnam en Suriname. Velen van hen kwamen naar Nederland voor werk of voor gezinsvorming en gezinshereniging.

Over 2021 zijn de volgende cijfers bekend van Nederlanders met een Aziatische migratieachtergrond.

Indonesië 352.266China 81.735Vietnam 24.594Thailand 22.642

Daaronder vallen zowel mensen die in genoemde landen zijn geboren (de eerste generatie), als inwoners die in Nederland zijn geboren en van wie ten minste één van hun ouders immigrant was (de tweede generatie).

Aziaten zijn bijna onzichtbaar in de Nederlandse samenleving

Veel mensen associëren de Aziatische gemeenschap nog steeds met restaurants en handel. Ook worden Aziaten gezien als de ‘modelminderheid’: een minderheidsgroep die zich aanpast aan de zogenaamde dominante cultuur. Die status hebben ze te danken aan hun culturele neiging om zich bescheiden op te stellen en geen problemen te willen veroorzaken. Veel Aziatische Nederlanders zien zichzelf ook niet als Aziaat. De meesten zijn heel verspreid opgegroeid in een witte omgeving met weinig anderen die op hen lijken. Daardoor identificeren zij zich sneller als wit. Vanuit de Aziatische gemeenschap kwam ook niet de roep om er graag bij te willen horen. Doordat Aziaten bijna onzichtbaar zijn in de samenleving zijn ze nooit meegenomen in officiële onderzoeken en tellingen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek kijkt bijvoorbeeld naar land van herkomst. Maar daartoe worden alleen eerste- en tweedegeneratiemigranten gerekend, de generaties daarna niet meer. Zo gelden geadopteerden als honderd procent Nederlander, terwijl een groot deel uit Azië komt. Er wordt dus maar een deel van de Aziatische bevolking geteld, waardoor er geen goed zicht is op de gemeenschap. Verder hebben Aziaten niet of nauwelijks rolmodellen.

Nederlanders van Aziatische afkomst zijn vaak slachtoffer van racisme

Veel mensen hebben het idee dat anti-Aziatisch racisme pas een paar jaar voorkomt, of dat het vooral een probleem is dat zich afspeelt in de Verenigde Staten. Dat zijn misconcepties. Nederlanders van Aziatische afkomst zijn vaker slachtoffer van racisme dan wordt aangenomen. In onderzoek naar discriminatie in Nederland wordt anti-Aziatisch racisme vaak buiten beschouwing gelaten. Onderzoek hiernaar is er nauwelijks geweest. En dat terwijl er in Nederland al sinds 1900 migranten uit Azië wonen. Het is heel belangrijk voor de Aziatische gemeenschap in Nederland dat zij in de toekomst ook worden betrokken bij onderzoek naar racisme en discriminatie, omdat ze achterlopen op het gebied van emancipatie. Als je Nederland vergelijkt met bijvoorbeeld de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, dan zie je dat de gemeenschap daar veel beter is verenigd.

Tijdens de pandemie nam het racisme toe

Tijdens de pandemie nam het racisme tegen Aziaten sterk toe. In 2020 waren er meer dan 5500 meldingen van incidenten. Dat was meer dan een derde van het totaal! Net als de andere groepen, hebben ook Aziaten met elke denkbare vorm van racisme te maken. Om een paar voorbeelden te geven. Ook tegenwoordig maken mensen nog steeds ‘grapjes’ zoals ‘sambal bij’? Ook het kinderliedje Hanky Panky Sjanghai wordt nog steeds gezongen. Het stoort de Chinese Nederlanders vooral dat mensen vaak niet eens begrijpen hoe kwetsend een liedje als Hanky Panky Sjanghai eigenlijk is. “Volgens artikel 1 van de Grondwet is elke vorm van onderscheid op basis van huidskleur of cultuur verboden. Dat is wel wat je doet door grapjes te maken over spleetogen of over de Chinese taal. Het is niet grappig, het is geen satire en het valt al helemaal niet onder vrijheid van meningsuiting.”

Pan Asian Collective

Hui-Hui Pan voelde zich diep ongelukkig toen ze na haar studie in 2006 bij Heineken ging werken. Haar collega’s waren bijna allemaal man en lid geweest van het corps. ‘Ik kwam er heel snel achter dat ik niet in het plaatje paste. Ik was er met de beste bedoelingen neergezet: Heineken wilde meer vrouwen en meer mensen van kleur. Maar als je er daar maar één persoon van neerzet, vraag je diegene eigenlijk te assimileren met de rest.’ Pan ging zich steeds meer bezighouden met diversiteit en inclusie en richtte in 2006 Pan Asian Collective (PAC) op. PAC brengt creatieven met Aziatische roots samen om ze te verbinden, te inspireren en hun zichtbaarheid te vergroten.

Veranderingen hebben tijd nodig

Wil je een inclusieve wereld dan moet de samenleving in de media en politiek goed worden gepresenteerd. Dat heeft tijd nodig. Veel mensen die zich bezighouden met diversiteit en inclusie vergeten de Aziaten. Dan helpt het als meer mensen zich uitspreken en actief deelnemen aan de discussie. En niet alleen de Aziatische Nederlanders maar alle Nederlanders.

Bronnen:

Waarom Aziaten altijd worden vergeten in onderzoek naar discriminatie: https://www.mareonline.nl/achtergrond/waarom-aziaten-altijd-worden-vergeten-in-discriminatieonderzoek/

Migratie-nationaliteiten-geboortelanden https://allecijfers.nl/migratie-nationaliteiten-geboortelanden/

I am Én/Én: Hui-Hui Pan: https://www.nieuwwij.nl/ik-ben-en-en-en-jij/ik-ben-en-en-hui-hui-pan/

Hui-Hui Pan: https://panasiancollective.com/collective/hui-hui-pan/

Asian(s) in the Netherlands: https://www.universiteitleiden.nl/en/events/2022/04/asians-in-the-netherlands

Discrimination of Asians in the Netherlands: https://asianraisins.nl/en/discrimination-of-asians-in-the-netherlands/

Asians in the Netherlands: the hidden discrimination: https://www.31mag.nl/asians-in-the-netherlands-the-hidden-discrimination/

Aandacht voor anti-Aziatisch racisme is hard nodig: https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2022/04/aandacht-voor-anti-aziatisch-racisme-is-hard-nodig

Hanky panky Sjanghai gezongen op scholen? ‘Hoor die verhalen nog steeds’: https://www.nu.nl/binnenland/6030015/hanky-panky-sjanghai-gezongen-op-scholen-hoor-die-verhalen-nog-steeds.html

Pan Asian Collective: https://panasiancollective.com/