De pandemie en de roep om verandering: wanneer krijgt Nederland een vrouwelijke premier?

 

In Nederland zijn tot nu toe alleen mannen premier geweest. En Nederland vormt ook binnen de rest van de wereld een uitzondering. Volgens Amerikaans onderzoek hebben 70 van de 146 landen ter wereld een vrouwelijke regeringsleider gehad. En dichter bij huis, in Noord-Europa, worden zelfs 6 van de 8 landen bestuurd door vrouwen. De vraag is: hoe komt het dat we zo achterblijven? En verder: heeft de pandemie invloed op een toegenomen roep om een vrouwelijke premier?

 

Hoe komt het dat we zo achterblijven?

Politicoloog Liza Mügge, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam, zegt hierover: Vrouwelijke rolmodellen in de politiek zijn onvoldoende aanwezig. Nederland heeft in de politiek dus meer vrouwelijke rolmodellen nodig, meer vrouwelijke partijleiders van grote partijen, die kans maken om premier te worden. Aspiranten voelen zich wel aangetrokken tot de politiek. Maar hierbij gaat het voornamelijk over het zich kandidaat stellen, over mensen die gekozen worden en over de loopbaan binnen hun partij, en niet om werkelijk premierschap.

 

Bloed, zweet en tranen

Naast de aanwezigheid van rolmodellen, is er overigens nog een groot verschil tussen Noord-Europese landen en bijvoorbeeld Nederland, zegt Julia Wouters in de . ‘‘Namelijk dat die landen geen van allen geloven dat het vanzelf goed komt. Wij in Nederland denken: vrouwen hebben gelijke toegang tot onderwijs, dus het is een kwestie van tijd tot vrouwen de top bereiken. In Scandinavische landen, en waarschijnlijk ook in de Baltische staten, begrijpen ze dat het juist ontzettend hard werken is.’

Julia Wouters is oud-adviseur van Lodewijk Asscher en auteur van het boek De zijkant van de macht (Waarom de politiek te belangrijk is om aan mannen over te laten).

 

De roep om verandering wordt groter!

De roep voor een vrouwelijke premier wordt steeds groter en het onbegrip groeit. Kiezers hebben geen geduld meer om te wachten op deze vooruitgang. Sommige van de grotere partijen hebben nog nooit een vrouwelijke partijleider gehad. Dit geldt bijvoorbeeld voor CDA en VVD. En D66 heeft nu pas haar tweede vrouwelijke partijleider met Sigrid Kaag de eerste partijleider en vicepremier was Els Borst. Kiezers willen gendergelijkheid op alle vlakken zien en de politiek blijft daarin nog achter.

 

Waarom neemt de roep om verandering nu toe?

Verschillende media concludeerden dat je tijdens een crisis zoals deze beter af bent met een vrouwelijke leider. Succesverhalen vanuit Nieuw-Zeeland en IJsland – beiden gezegend met een vrouwelijke leider – suggereren van wel. Maar hoe zit dat in de praktijk? Is in landen met vrouwelijke leiders ook daadwerkelijk sprake van minder besmettingen en minder sterftegevallen?

 

Het ligt iets complexer, maar het klopt wel!

Politicoloog Leah Windsor (verbonden aan de universiteit van Memphis) en collega’s hebben dat nu uitgezocht. En hun studie wijst uit dat het te kort door de bocht is om te concluderen dat landen met een vrouwelijke leider beter af zijn. Het blijkt namelijk net ietsje genuanceerder te liggen. “Maar – en nu komt de nuance – anders werd het als de onderzoekers niet alleen keken naar het geslacht van de leider, maar ook naar de culturele waarden van een land. Opeens bleken landen met een vrouwelijke leider het wel aanzienlijk beter te doen mits hun land de culturele waarden omarmde die vrouwelijk leiderschap mogelijk maken.”

 

Landen die gelijkheid nastreven doen het beter

“Egalitaire samenlevingen doen het beter,” legt Windsor uit. “Net als samenlevingen die sterker gericht zijn op de lange termijn dan op de korte termijn, die de gezondheid en het welzijn van hun burgers belangrijk vinden en waar rolpatronen niet kieskeurig gehandhaafd worden en men onzekerheid beter tolereert (dat laatste is met name heel belangrijk tijdens een pandemie!). In zulke samenlevingen is het ook waarschijnlijker dat vrouwen als leiders gekozen worden.”

 

Bronnen:

Noord Europa scoort zesde vrouwelijke premier https://www.nouveau.nl/artikel/powervrouwen/noord-europa-scoort-zesde-vrouwelijke-premier?ref=&authId=43b3385b-0946-442e-b545-d63e75d58efe

Goed nieuws: 6 van de 8 leiders in Noord-Europa zijn vrouw https://www.bedrock.nl/noord-europese-leiders-vrouw/

Waarom krijgt Nederland maar geen vrouwelijke premier? https://nos.nl/artikel/2307951-waarom-krijgt-nederland-maar-geen-vrouwelijke-premier

Number of women leaders around the world has grown, but they are still a small group https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/03/08/women-leaders-around-the-world/

Gaan we de verkiezingen in met 6 vrouwelijke lijsttrekkers https://meervrouwenindepolitiek.nl/2020/06/25/6lijsttrekkers/

Ben je tijdens een pandemie beter af met een vrouwelijke leider? https://scientias.nl/ben-je-tijdens-een-pandemie-beter-af-met-een-vrouwelijke-leider/

De eerste vrouwelijke premier komt van D66 https://www.ad.nl/opinie/de-eerste-vrouwelijke-premier-komt-van-d66~aeb660ed/